Khi muốn truyền tải nội dung từ tiếng Việt sang Anh hoặc ngược lại, kể cả ở ngôn ngữ nói hay viết, người học ( đặc biệt với trình độ trung cấp trở xuống ) thường có xu hướng dịch từng từ mà bỏ qua sự kết nối giữa các từ trong câu ở ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích ( dịch word-by-word), dẫn đến những lỗi sai về mặt ngữ nghĩa, ngữ pháp hoặc mất đi tính tự nhiên.

Dịch Word-by-Word là gì?

Dịch word-by-word (dịch từng từ một) mà không cân nhắc đến ngữ cảnh hay cấu trúc ngữ pháp thường dẫn đến sự thiếu chính xác về nghĩa và làm mất đi tính tự nhiên trong việc diễn đạt ý tưởng.

Ví dụ minh họa

Xét câu: “Dịch bệnh COVID-19 đã gây ra ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới.”

Nếu dịch theo từng từ, chúng ta có: “The covid-19 pandemic caused affect to millions of people all around the world.”

Trong câu này, từ “đã” cần được chia ở thì quá khứ, "gây" là "cause," "ảnh hưởng" là "affect," và "đến" là "to". Thực tế, từ “cause” mang nghĩa là gây ra điều gì đó, thường theo hướng tiêu cực, trong khi “affect” ám chỉ tác động lên một điều gì đó mà không nhất thiết là tiêu cực.

Do đó, “cause” và “affect” không thể ghép lại để chỉ sự “gây ra ảnh hưởng.” Cách dịch chính xác sẽ là: “The covid-19 pandemic adversely affected millions of people all around the world.”

Nguyên Nhân Dẫn Đến Việc Dịch Word-by-Word

1. Thiếu Hiểu Biết Về Nghĩa Của Từ Trong Các Ngữ Cảnh Khác Nhau

Nhiều từ trong tiếng Anh có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc ngữ cảnh. Ví dụ, từ “company” không chỉ có nghĩa là “công ty” mà còn ám chỉ tình trạng ở cùng với ai đó. Nếu không hiểu rõ, người học có thể dịch thành: “Tôi đã có một buổi tối vui trong công ty của những người bạn.” Tuy nhiên, nghĩa chính xác là “sự hiện diện” của bạn bè.

2. Thiếu Kiến Thức Ngữ Pháp

Ngữ pháp tiếng Anh có nhiều điểm khác biệt so với tiếng Việt. Những lỗi sai trong dịch thuật thường xuất phát từ việc không nắm vững cấu trúc ngữ pháp.

Ví dụ:

• Câu cảm thán: “What a beautiful morning!” có thể dịch đúng là “Trời hôm nay đẹp thật.” Dịch word-by-word sẽ là “Cái gì một buổi sáng đẹp.”
• Câu miêu tả sự tồn tại: “Có một quả táo trong tủ lạnh.” cần dịch là “There is an apple in the fridge.” Dịch word-by-word có thể dẫn đến “Have an apple in the fridge.”

3. Sử Dụng Từ Điển Không Chính Thống

Nhiều người học thường tra cứu từ điển tiếng Anh-Việt và tìm ngay nghĩa tương ứng mà không quan tâm đến ngữ cảnh. Điều này có thể dẫn đến những nhầm lẫn không đáng có.

Ví dụ: Google Translate có thể không nhận ra nghĩa thứ hai của từ “mantle,” mà bên cạnh nghĩa “áo choàng,” còn có nghĩa là “trách nhiệm.”

Giải Pháp Để Tránh Dịch Word-by-Word

1. Sử Dụng Từ Điển Có Chất Lượng

Sử dụng từ điển Anh-Anh cho phép người học thấy rõ nghĩa của từ trong từng ngữ cảnh. Hãy tránh chỉ chăm chăm vào nghĩa đầu tiên.

2. Nâng Cao Kiến Thức Ngữ Pháp

Người học cần củng cố kiến thức từ cơ bản đến nâng cao:

• Nắm rõ loại từ và cách sắp xếp trong câu.
• Hiểu cách sử dụng của các thì trong tiếng Anh.
• Phân tích mẫu câu từ các nguồn uy tín để thấy cách sử dụng điểm ngữ pháp.

Tổng Kết

Bài viết này đã chỉ ra rõ ràng các hạn chế của dịch word-by-word và tầm quan trọng của việc sử dụng từ điển và kiến thức ngữ pháp để đảm bảo rằng ý tưởng được truyền đạt một cách chính xác và tự nhiên. Hãy chủ động học hỏi và áp dụng các biện pháp này để nâng cao kỹ năng dịch thuật của bạn.

Tài Liệu Tham Khảo

• Hội đồng Anh
• Tài liệu KHCN

#learnenglish#beyouenglishhome #beyou #smartbeyou #IDP #betterwithIELTSIDP #BeYOUIELTS #BeYOUEnglish #LoluyenIELTShocthuat #IELTShocthuat #HuanluyenIELTShangngay #IELTSCoaching #IELTSTraining #IELTSCamping #IELTSPreparation #IELTSHanoi #IELTSonline 

Link đăng ký kiểm tra đầu vào: 
https://forms.gle/f5aZBtj9fEQpAyZJ9
———————————————
BEYOU English Home - 𝘽𝙚𝙔𝙤𝙪- 𝘽𝙚 𝙖𝙡𝙡 𝙔𝙤𝙪 𝙘𝙖𝙣 𝙗𝙚 
🏡 15 Ngõ 64 Lê Trọng Tấn, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam
🏡 5, Ngõ 73 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
🏡 Tầng 4, Tòa nhà Thái Sơn, 100 Yên Lãng, Đống Đa
☎️ Tel: +84 (024) 73 030 266  
⏰ Hotline: 84-(0) 0328 347 721
🌐 http://smartbeyou.com